«Οι πάνω-κάτω», Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά
  Οι εθελοντές παιδαγωγοί της ομάδας ετοιμάζουμε εκπαιδευτικά προγράμματα και εκπαιδευτικές βαλίτσες για ζωτικά κοινωνικά θέματα, με χαρακτήρα διαδραστικό και βιωματικό, κυρίως για παιδιά 6-12 ετών και ταξιδεύουμε σε σχολεία αλλά και σε εκδηλώσεις φορέων, φεστιβάλ κ.α..
  Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι πάνω-κάτω» σχεδιάστηκε με σκοπό τα παιδιά να εξερευνήσουν τις ανθρώπινες σχέσεις.
Εντάσσεται στην εθελοντική δράση 2019-2020 «Εκπαιδευτικές βαλίτσες στις Παιδικές Βιβλιοθήκες»

Σύντομη εισαγωγή…
Τι συμβαίνει όταν ο ταχυδρόμος μπερδεύει τα γράμματα σε μια πολυκατοικία; Πώς οι ένοικοι θα επιστρέψουν τα γράμματα στους παραλήπτες τους, όταν δεν γνωρίζουν ποιος μένει πάνω-κάτω;
Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τις ανθρώπινες σχέσεις βασισμένο στη μέθοδο του Εκπαιδευτικού Δράματος.

Στόχος του προγράμματος:
-    Ανάπτυξη της δημιουργικής έκφρασης και της φαντασίας των μαθητών.
-    Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης καθώς των δεξιοτήτων επικοινωνίας, εν συναίσθησης και λήψης αποφάσεων.
-    Βελτίωση της επικοινωνίας και των σχέσεων στην ομάδα – τάξη.
-    Ενίσχυση της συνεργατικής μάθησης και της συμπερίληψης.
-    Εξερεύνηση και εφαρμογή νέων εκπαιδευτικών εργαλείων όπως το εκπαιδευτικό δράμα.

Εκπαιδευτική μεθοδολογία προγράμματος:
Το Εκπαιδευτικό Δράμα είναι μια μορφή θεατρικής τέχνης με καθαρά παιδαγωγικό χαρακτήρα.
Η μέθοδος του εκπαιδευτικού δράματος στη συγκεκριμένη περίπτωση αποβλέπει στη μάθηση με την έννοια της κατανόησης του εαυτού μας αλλά και του κόσμου.
Το πρόγραμμα βασίζεται σε ένα υποθετικό σενάριο που εξελίσσεται σε μια «ιδιότυπη» πολυκατοικία όπου οι ένοικοι δεν γνωρίζονται μεταξύ τους αλλά και κανένας δεν γνωρίζει γι αυτούς.
Τα παιδιά συμβάλουν στη δημιουργία και πλοκή μιας ιστορίας, υποδύονται ρόλους και αλληλεπιδρούν, βιώνουν ατομική και συλλογική εμπειρία, αντιμετωπίζουν διλήμματα ή προβλήματα και αποφασίζουν, δρουν και αναστοχάζονται τις πράξεις τους.
Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του εκπαιδευτικού δράματος, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με ερωτήματα όπως  «τί με κρατάει πίσω στο να γνωρίσω άλλους ανθρώπου;», «ποιοι είναι οι λόγοι που εμποδίζουν τους ανθρώπους σε μια νέα γνωριμία;» και «με ποιους τρόπους προσεγγίζει κανείς/καμία για πρώτη φορά έναν άνθρωπο, για να τον γνωρίσει;».
Με βιωματικές δραστηριότητες για την εν συναίσθηση και «μπαίνοντας στη θέση του άλλου», τα παιδιά καταφέρνουν να απαντήσουν σ’ αυτά τα ερωτήματα καθώς και να ανακαλύψουν πώς ακόμα κι αν συχνά οι ανθρώπινες σχέσεις φαντάζουν δύσκολες, τελικά δεν είναι και τόσο, αρκεί να είσαι ο εαυτός σου!

Πιο συγκεκριμένα η εκπαιδευτική μεθοδολογία περιλαμβάνει:
-    Εισαγωγικά παιχνίδια γνωριμίας και εξοικείωσης (σπάσιμο του πάγου – ice breaking games)
-    Αφήγηση ιστορίας
-    Ο δάσκαλος-εμψυχωτής σε ρόλο
-    Χτίσιμο ρόλων σε μικρές ομάδες
-    Παιχνίδι ρόλων
-    Τεχνική της παγωμένης εικόνας
-    Τεχνική του αυτοσχεδιασμού
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με τη διαδικασία του αναστοχασμού και της αξιολόγησης στον κύκλο.

Προτεινόμενες δραστηριότητες
Παρακάτω θα βρείτε ορισμένες δραστηριότητες που μπορούν να εφαρμοστούν στη σχολική τάξη, σύμφωνα με το κεντρικό θέμα και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι πάνω-κάτω» .

Αυτοσχεδιασμός:
(Τα παιδιά σε ρόλο ενοίκων)
Τα παιδιά χωρισμένα σε 4 ομάδες, δημιουργούν έναν μικρό αυτοσχεδιασμό για το ποιες πιστεύουν ότι είναι οι σχέσεις των ενοίκων μετά από 2 μήνες, 1 χρόνο, 5 χρόνια και 15 χρόνια αντίστοιχα. Δίνεται χρόνος προετοιμασίας του αυτοσχεδιασμού. Προτεινόμενος χρόνος 10 λεπτά! Έπειτα τα παιδιά παρουσιάζουν τη «σκηνή» που έχουν προετοιμάσει με την ομάδα τους.
Στο τέλος των τεσσάρων αυτοσχεδιασμών, τα παιδιά «βγαίνουν» από τον ρόλο και γίνεται συζήτηση/αναστοχασμός για τα όσα παρατήρησαν και είδαν. Ως κατευθυντήριο ερώτημα μπορεί να δοθεί: «Πώς παρατηρείτε την σχέση των ενοίκων τη πολυκατοικίας σχετικά με τον χρόνο; Είναι πάντοτε η ίδια;».

Γραφή κειμένων:
Οι μαθητές/τριες καλούνται , «μπαίνοντας σε ρόλο», να γράψουν ένα γράμμα σε κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο και να του περιγράψουν την γνωριμία που είχαν με τους υπόλοιπους ενοίκους της πολυκατοικίας. Η γραφή κειμένων σε ρόλο προωθεί την ανάπτυξη της δεξιότητας του/της μαθητή/τριας στο γράψιμο, διευκολύνοντας την υιοθέτηση κατάλληλης γλωσσικής ποικιλίας και κατάλληλου ύφους για τη συγκεκριμένη περίσταση επικοινωνίας.

Παγωμένη εικόνα:
Οι μαθητές/τριες καλούνται σε ομάδες, χρησιμοποιώντας τα σώματά τους, να δημιουργήσουν  μια εικόνα η οποία παρουσιάζει μια συγκεκριμένη στιγμή, ένα θέμα ή μια ιδέα. Η εικόνα «παγώνει» όταν ο/η εκπαιδευτικός χτυπά 1 παλαμάκι και «ξεπαγώνει» χτυπώντας 2 παλαμάκια.
Για το συγκεκριμένο θέμα προτείνεται οι μαθητές/τριες να δημιουργήσουν μια «παγωμένη εικόνα» που θα απαντά στο ερώτημα «Γιατί χρειάζονται οι ανθρώπινες σχέσεις;»

Ομαδική ζωγραφική:
Οι μαθητές/τριες είτε χωρισμένοι σε ομάδες, είτε όλοι μαζί, καλούνται να δημιουργήσουν σ’ ένα χαρτί του μέτρου ή χαρτόνι πώς φαντάζονται την συγκεκριμένη γειτονιά καθώς και την πολυκατοικία και τους ενοίκους της!
Μπορεί να γίνει και χρήση διαφορετικών υλικών όπως μαρκαδόροι, ξυλομπογιές, λαδοπαστέλ, κολλάζ με γκοφρέ χαρτί, γλασέ κλπ.

 

Για περισσότερες ιδέες δραστηριοτήτων και για προτεινόμενη σχετική βιβλιογραφία μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας. 

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στο πλαίσιο του project  «Join in and make a change», Erasmus+ KA3.